چیکار کنیم عروس هلندی گاز نگیره
منتشر شده در 1404/08/25
بفهم چرا عروس هلندیت گاز میگیره
می‌خوای بدونی چیکار کنیم عروس هلندی گاز نگیره، قبل از هر کاری باید بفهمی اصلاً چرا گاز میگیره.
قرار نیست هر عروس هلندی گازگیر، «عصبی» یا «بدجنس» باشه. گاهی پرنده فقط می‌خواد بهت بفهمونه که از یک کاری خوشش نمیاد، ترسیده، استرس گرفته یا احساس می‌کنه چیزی تهدیدش می‌کنه. بعضی وقت‌ها هم گاز گرفتن تبدیل به یک رفتار یادگرفته‌شده می‌شه؛ یعنی پرنده متوجه شده با گاز گرفتن می‌تونه دست آدم رو عقب بزنه یا کاری که دوست نداره متوقف کنه.
بنابراین قبل از اینکه بخوایم گاز گرفتن رو متوقف کنیم، باید ببینیم دقیقاً چه زمانی گاز میگیره و قبلش چه اتفاقی افتاده. ترس، هیجان، دفاع از قفس، تحریک شدن یا تجربه بد قبلی با دست، همگی می‌تونن باعث گاز گرفتن بشن.
می‌خواد دستشویی کنه
بعضی عروس هلندی‌ها قبل از دفع، بی‌قرار می‌شن و ممکنه روی دست یا شونه رفتار متفاوتی نشون بدن. اگر متوجه شدی پرنده تقریباً همیشه در یک بازه کوتاه بعد از آمدن روی دست یا شونه گاز میگیره و بعد دفع می‌کنه، این الگو رو زیر نظر داشته باش.
حس محافظت داره و فکر می‌کنه یه خطری هست.
مثلاً دستت رو خیلی سریع به سمتش می‌بری، می‌خوای بگیریش یا وارد محدوده‌ای می‌شی که پرنده اونجا احساس امنیت می‌کنه. مخصوصاً داخل قفس، بعضی پرنده‌ها رفتار قلمرویی بیشتری نشون می‌دن.
ترسیده، استرس داره یا از کاری که می‌کنی خوشش نمیاد.
ممکنه داری نوازشش می‌کنی ولی خودش دیگه حوصله نداره. ممکنه دستت رو نزدیک می‌کنی ولی هنوز بهت اعتماد کامل نداره. ممکنه صدای بلندی اطرافش باشه یا چیزی ترسونده باشه.
از قبل تجربه بدی با دست داشته.
اگر قبلاً گرفته شده، دنبال شده، با زور روی دست آورده شده یا کسی با دست ترسونده‌اش، ممکنه دست انسان رو با یک تجربه ناخوشایند مرتبط کرده باشه. در این حالت، زور بیشتر معمولاً مشکل رو حل نمی‌کنه؛ باید اعتماد دوباره ساخته بشه.
وقتی بفهمی دقیقاً چرا عروس هلندیت گاز میگیره، خیلی راحت‌تر می‌تونی رفتار قبل از گاز گرفتن رو پیش‌بینی کنی و قبل از اینکه کار به گاز گرفتن برسه، شرایط رو تغییر بدی..
وقتی گاز میگیره چطور رفتار کنیم؟
اگر گازت گرفت، حتی اگه واقعاً شوکه شدی، داد نزن، دعواش نکن و بهش ضربه نزن.
مهم‌تر از همه، دستت رو هم با یک حرکت ناگهانی عقب نکش.
عروس هلندی ممکنه از صدای بلند بیشتر بترسه و دوباره برای دفاع از خودش گاز بگیره. از طرف دیگه، اگر هر بار با گاز گرفتن تو دستت رو سریع عقب بکشی، ممکنه یاد بگیره:
«گاز گرفتم → دست رفت کنار → پس گاز گرفتن جواب می‌ده.»
حتی واکنش منفی هم می‌تونه برای بعضی پرنده‌ها تبدیل به نوعی توجه بشه. به همین دلیل، منابع دامپزشکی هم توصیه می‌کنن هنگام گاز گرفتن تا حد ممکن آرام بمونید و واکنش شدید نشون ندید.
اگر روی دستته و گاز گرفت، می‌تونی آروم و بدون دعوا پرنده رو روی یک نشیمن یا جای مناسب بذاری و چند دقیقه تعامل رو متوقف کنی..
محکم ولی آروم بگو "نه"
می‌تونی با صدای معمولی، ولی جدی بگی:
«نه.»
قرار نیست سرش داد بزنی یا چند بار پشت سر هم «نه نه نه» بگی.
یک کلمه کوتاه و ثابت داشته باش و هر بار تقریباً به یک شکل ازش استفاده کن.
اما یک نکته مهم:
«نه» به‌تنهایی قرار نیست به پرنده یاد بده گاز گرفتن ممنوعه.
باید در کنارش رفتار درست رو هم بهش یاد بدی.
مثلاً اگر دستت رو نزدیک کردی و پرنده بدون گاز گرفتن اجازه داد، همون رفتار آروم رو با توجه یا یک جایزه کوچک تقویت کن. آموزش بر پایه پاداش، برای تغییر رفتار پرندگان روش مناسب‌تریه و زمان‌بندی پاداش هم مهمه.
پس یکنواخت باش؛ امروز با گاز گرفتن بخندی و فردا دعواش کنی، پرنده نمی‌فهمه دقیقاً چه رفتاری ازش می‌خوای.
یه‌کم از تعادل بندازش
بنابراین باید بفهمونی رییس کیه . بعد از گفتن «نه»، می‌تونی خیلی خیلی کم جوری کجش کنی که مجبور شه دوباره روی پاهاش تنظیم بشه.
نه درد داره، نه آزار محسوب می‌شه؛ فقط تمرکزش از گاز گرفتن پرت می‌شه.
مثلا من وقتی رو دستمه ، دستمو رو بالا پایین میکنم یه دفعه
اگه روی شونه یا بازوت نشسته، فقط یه ذره به سمتش خم شو تا تعادلش عوض شه.
این کار رو که تکرار کنی، یاد میگیره وقتی می‌گی "نه" یعنی قرار نیست گاز بگیره.
می‌تونی با صدای معمولی، ولی جدی بگی:
«نه.»
قرار نیست سرش داد بزنی یا چند بار پشت سر هم «نه نه نه» بگی.
یک کلمه کوتاه و ثابت داشته باش و هر بار تقریباً به یک شکل ازش استفاده کن.
اما یک نکته مهم:
«نه» به‌تنهایی قرار نیست به پرنده یاد بده گاز گرفتن ممنوعه.
باید در کنارش رفتار درست رو هم بهش یاد بدی.
مثلاً اگر دستت رو نزدیک کردی و پرنده بدون گاز گرفتن اجازه داد، همون رفتار آروم رو با توجه یا یک جایزه کوچک تقویت کن. آموزش بر پایه پاداش، برای تغییر رفتار پرندگان روش مناسب‌تریه و زمان‌بندی پاداش هم مهمه.
پس یکنواخت باش؛ امروز با گاز گرفتن بخندی و فردا دعواش کنی، پرنده نمی‌فهمه دقیقاً چه رفتاری ازش می‌خوای.
تعاملاتت رو تغییر بده
وقتی گازت گرفت، ادامه نده
گاهی عروس هلندی وسط بازی، نوازش یا تعامل گاز میگیره چون دیگه نمی‌خواد ادامه بدی.
یعنی ممکنه منظورش خیلی ساده باشه:
«دیگه بسه! خسته شدم.»
در این شرایط، به‌جای دعوا کردن، تعامل رو تموم کن و چند دقیقه بهش فضا بده.
از طرف دیگه، اگر هر بار که گاز میگیره شروع کنی به حرف زدن، دعوا کردن یا توجه زیاد، ممکنه ناخواسته همین رفتار رو تقویت کنی.
---
قبل از گاز گرفتن، هشدارش رو ببین
خیلی وقت‌ها عروس هلندی قبل از گاز گرفتن کاملاً بی‌خبر و ناگهانی حمله نمی‌کنه.
ممکنه:
زل بزنه به چیزی که می‌خواد گاز بگیره
سرش رو به سمت دست یا انگشت بیاره
نوکش رو باز کنه
بدنش رو جلو بیاره
از دستت فاصله بگیره
صدای ناراضی ایجاد کنه
حالت دفاعی بگیره
بعضی پرنده‌ها حتی تغییر سریع مردمک چشم هم نشون می‌دن.
اگر این نشونه‌ها رو بشناسی، قبل از اینکه نوک به پوستت برسه، می‌فهمی که «الان وقت نزدیک شدن نیست.»
قفس قرار نیست فقط جایی برای خوابیدن عروس هلندی باشه.
پرنده باید داخل قفس فضای کافی برای حرکت، بازی، چند نشیمن و اسباب‌بازی داشته باشه. قفس خیلی کوچک می‌تونه باعث استرس و مشکلات رفتاری بشه. Merck برای عروس هلندی حداقل ابعاد حدود 51×51×76 سانتی‌متر را ذکر می‌کند و در حالت ایده‌آل توصیه می‌شود تا جایی که امکان دارد قفس بزرگ‌تری انتخاب شود.
پس اگر عروس هلندیت بیشترِ روز رو داخل یک قفس خیلی کوچک می‌گذرونه، قبل از اینکه سریع برچسب «گازگیر» بهش بزنی، شرایط نگهداریش رو هم بررسی کن.
اسباب‌بازی و نشیمن متنوع براش بذار
عروس هلندی حوصله‌اش سر بره، شلوغ‌کاری می‌کنه، گاز هم بیشتر میگیره.
چند تا نشیمن چوبی ، اسباب‌بازی جویدنی
طناب حصیری
ارزن خوشه ای
اسباب بازی های با طناب حصیری بسیار مناسبه
فصل جفت‌گیری = طوطی عصبی‌تر
بفهم چرا عروس هلندیت گاز میگیره
اگر می‌خوای بدونی چیکار کنیم عروس هلندی گاز نگیره، قبل از هر کاری باید بفهمی اصلاً چرا گاز میگیره.
قرار نیست هر عروس هلندی گازگیر، «عصبی» یا «بدجنس» باشه. گاهی پرنده فقط می‌خواد بهت بفهمونه که از یک کاری خوشش نمیاد، ترسیده، استرس گرفته یا احساس می‌کنه چیزی تهدیدش می‌کنه. بعضی وقت‌ها هم گاز گرفتن تبدیل به یک رفتار یادگرفته‌شده می‌شه؛ یعنی پرنده متوجه شده با گاز گرفتن می‌تونه دست آدم رو عقب بزنه یا کاری که دوست نداره متوقف کنه.
بنابراین قبل از اینکه بخوایم گاز گرفتن رو متوقف کنیم، باید ببینیم دقیقاً چه زمانی گاز میگیره و قبلش چه اتفاقی افتاده. ترس، هیجان، دفاع از قفس، تحریک شدن یا تجربه بد قبلی با دست، همگی می‌تونن باعث گاز گرفتن بشن.
اما چرا گاز میگیره؟
چند حالت خیلی رایج وجود داره:
می‌خواد دستشویی کنه.
بعضی عروس هلندی‌ها قبل از دفع، بی‌قرار می‌شن و ممکنه روی دست یا شونه رفتار متفاوتی نشون بدن. اگر متوجه شدی پرنده تقریباً همیشه در یک بازه کوتاه بعد از آمدن روی دست یا شونه گاز میگیره و بعد دفع می‌کنه، این الگو رو زیر نظر داشته باش.
حس محافظت داره و فکر می‌کنه یه خطری هست.
مثلاً دستت رو خیلی سریع به سمتش می‌بری، می‌خوای بگیریش یا وارد محدوده‌ای می‌شی که پرنده اونجا احساس امنیت می‌کنه. مخصوصاً داخل قفس، بعضی پرنده‌ها رفتار قلمرویی بیشتری نشون می‌دن.
ترسیده، استرس داره یا از کاری که می‌کنی خوشش نمیاد.
ممکنه داری نوازشش می‌کنی ولی خودش دیگه حوصله نداره. ممکنه دستت رو نزدیک می‌کنی ولی هنوز بهت اعتماد کامل نداره. ممکنه صدای بلندی اطرافش باشه یا چیزی ترسونده باشه.
از قبل تجربه بدی با دست داشته.
اگر قبلاً گرفته شده، دنبال شده، با زور روی دست آورده شده یا کسی با دست ترسونده‌اش، ممکنه دست انسان رو با یک تجربه ناخوشایند مرتبط کرده باشه. در این حالت، زور بیشتر معمولاً مشکل رو حل نمی‌کنه؛ باید اعتماد دوباره ساخته بشه.
وقتی بفهمی دقیقاً چرا عروس هلندیت گاز میگیره، خیلی راحت‌تر می‌تونی رفتار قبل از گاز گرفتن رو پیش‌بینی کنی و قبل از اینکه کار به گاز گرفتن برسه، شرایط رو تغییر بدی.
وقتی گاز میگیره چطور رفتار کنیم؟
1. داد و بیداد نکن
اگر گازت گرفت، حتی اگه واقعاً شوکه شدی، داد نزن، دعواش نکن و بهش ضربه نزن.
مهم‌تر از همه، دستت رو هم با یک حرکت ناگهانی عقب نکش.
عروس هلندی ممکنه از صدای بلند بیشتر بترسه و دوباره برای دفاع از خودش گاز بگیره. از طرف دیگه، اگر هر بار با گاز گرفتن تو دستت رو سریع عقب بکشی، ممکنه یاد بگیره:
«گاز گرفتم → دست رفت کنار → پس گاز گرفتن جواب می‌ده.»
حتی واکنش منفی هم می‌تونه برای بعضی پرنده‌ها تبدیل به نوعی توجه بشه. به همین دلیل، منابع دامپزشکی هم توصیه می‌کنن هنگام گاز گرفتن تا حد ممکن آرام بمونید و واکنش شدید نشون ندید.
اگر روی دستته و گاز گرفت، می‌تونی آروم و بدون دعوا پرنده رو روی یک نشیمن یا جای مناسب بذاری و چند دقیقه تعامل رو متوقف کنی.
2. محکم ولی آروم بگو «نه»
می‌تونی با صدای معمولی، ولی جدی بگی:
«نه.»
قرار نیست سرش داد بزنی یا چند بار پشت سر هم «نه نه نه» بگی.
یک کلمه کوتاه و ثابت داشته باش و هر بار تقریباً به یک شکل ازش استفاده کن.
اما یک نکته مهم:
«نه» به‌تنهایی قرار نیست به پرنده یاد بده گاز گرفتن ممنوعه.
باید در کنارش رفتار درست رو هم بهش یاد بدی.
مثلاً اگر دستت رو نزدیک کردی و پرنده بدون گاز گرفتن اجازه داد، همون رفتار آروم رو با توجه یا یک جایزه کوچک تقویت کن. آموزش بر پایه پاداش، برای تغییر رفتار پرندگان روش مناسب‌تریه و زمان‌بندی پاداش هم مهمه.
پس یکنواخت باش؛ امروز با گاز گرفتن بخندی و فردا دعواش کنی، پرنده نمی‌فهمه دقیقاً چه رفتاری ازش می‌خوای.
3. یه‌کم از تعادل بندازش
این
تعاملاتت رو تغییر بده
وقتی گازت گرفت، ادامه نده
گاهی عروس هلندی وسط بازی، نوازش یا تعامل گاز میگیره چون دیگه نمی‌خواد ادامه بدی.
یعنی ممکنه منظورش خیلی ساده باشه:
«دیگه بسه! خسته شدم.»
در این شرایط، به‌جای دعوا کردن، تعامل رو تموم کن و چند دقیقه بهش فضا بده.
از طرف دیگه، اگر هر بار که گاز میگیره شروع کنی به حرف زدن، دعوا کردن یا توجه زیاد، ممکنه ناخواسته همین رفتار رو تقویت کنی.
قبل از گاز گرفتن، هشدارش رو ببین
خیلی وقت‌ها عروس هلندی قبل از گاز گرفتن کاملاً بی‌خبر و ناگهانی حمله نمی‌کنه.
ممکنه:
- زل بزنه به چیزی که می‌خواد گاز بگیره
- سرش رو به سمت دست یا انگشت بیاره
- نوکش رو باز کنه
- بدنش رو جلو بیاره
- از دستت فاصله بگیره
- صدای ناراضی ایجاد کنه
- حالت دفاعی بگیره
بعضی پرنده‌ها حتی تغییر سریع مردمک چشم هم نشون می‌دن.
اگر این نشونه‌ها رو بشناسی، قبل از اینکه نوک به پوستت برسه، می‌فهمی که «الان وقت نزدیک شدن نیست.»
قفس کوچیک؛ استرس بیشتر
قفس قرار نیست فقط جایی برای خوابیدن عروس هلندی باشه.
پرنده باید داخل قفس فضای کافی برای حرکت، بازی، چند نشیمن و اسباب‌بازی داشته باشه. قفس خیلی کوچک می‌تونه باعث استرس و مشکلات رفتاری بشه. Merck برای عروس هلندی حداقل ابعاد حدود 51×51×76 سانتی‌متر را ذکر می‌کند و در حالت ایده‌آل توصیه می‌شود تا جایی که امکان دارد قفس بزرگ‌تری انتخاب شود.
پس اگر عروس هلندیت بیشترِ روز رو داخل یک قفس خیلی کوچک می‌گذرونه، قبل از اینکه سریع برچسب «گازگیر» بهش بزنی، شرایط نگهداریش رو هم بررسی کن.
اسباب‌بازی و نشیمن متنوع براش بذار
عروس هلندی اگر ساعت‌های زیادی هیچ کاری برای انجام دادن نداشته باشه، طبیعیه که دنبال راه‌های دیگه‌ای برای سرگرم شدن بگرده.
چند نشیمن چوبی با قطر و بافت مناسب، اسباب‌بازی‌های جویدنی، وسایل مخصوص جست‌وجوی غذا و اسباب‌بازی‌هایی با الیاف مناسب می‌تونن محیط رو براش جذاب‌تر کنن.
ارزن خوشه‌ای هم می‌تونه در آموزش به عنوان جایزه استفاده بشه؛ مخصوصاً وقتی می‌خوای رفتار آرام و نزدیک شدن بدون گاز گرفتن رو تقویت کنی.
البته اسباب‌بازی رو هم نباید فقط برای پر کردن قفس انتخاب کرد؛ وسیله‌ای که رشته‌های بلند و قابل گیر کردن دور پا یا انگشت داشته باشه، یا قطعاتی داشته باشه که به‌راحتی جدا و بلعیده بشن، مناسب نیست.
فصل جفت‌گیری؛ ممکنه گاز گرفتن بیشتر بشه
تغییرات هورمونی می‌تونه رفتار بعضی عروس هلندی‌ها رو تغییر بده.
در این دوره ممکنه پرنده قلمرویی‌تر، تحریک‌پذیرتر یا حتی گازگیرتر بشه. بعضی پرنده‌ها نسبت به قفس، یک گوشه خاص، اسباب‌بازی یا حتی صاحب خودشون رفتار متفاوتی پیدا می‌کنن.
اما یک نکته مهم:
برای آرام کردن پرنده، صرفاً دما رو از 24 درجه به 18 درجه نرسون.
راهکارهای هورمونی بیشتر به مدیریت محیط و رفتار مربوط می‌شن؛ مثلاً حذف لانه و فضاهای تاریک و مخفی، محدود کردن محرک‌های جنسی و پرهیز از نوازش پشت و قسمت پایین بدن. نوازش بهتره به سر و گردن محدود بشه، چون نوازش پشت و ناحیه کمر و دم می‌تونه برای بعضی پرندگان محرک جنسی باشه.
اگر پرنده در این دوره بداخلاق‌تر شده، بهش فضای بیشتری بده و مجبورش نکن وارد تعاملی بشه که خودش نمی‌خواد.
در نهایت، قرار نیست با عروس هلندی بجنگی!
اگر می‌خوای بدونی چیکار کنیم عروس هلندی گاز نگیره، جوابش این نیست که هر بار گاز گرفت، تنبیهش کنیم.
باید بفهمی چه چیزی باعث گاز گرفتنش شده.
گاهی مشکل از ترسه، گاهی از قفس و محیط، گاهی از خستگی و تحریک زیاد، گاهی از تجربه بد قبلی و گاهی هم از اینه که پرنده یاد گرفته با گاز گرفتن می‌تونه کاری که دوست نداره رو متوقف کنه.
پس اول علت رو پیدا کن، بعد شرایط رو طوری تغییر بده که اصلاً به مرحله گاز گرفتن نرسه.
عروس هلندی‌ای که هر بار قبل از گاز گرفتن هشدار می‌ده، اگر صاحبش زبان بدنش رو بلد باشه، خیلی از گاز گرفتن‌ها اصلاً اتفاق نمی‌افته.
و یادت باشه:
صبور باش. تغییر رفتار پرنده یک‌شبه اتفاق نمی‌افته.
نویسنده: محسن یوسف‌پور | دانشکده طوطی